|
Organik madde, bitkisel ve hayvansal kalıntıların
kimyasal ve biyolojik humifikasyonu ile mikro
organizmaların biyolojik aktiviteleri sonucu oluşur.
Humik maddenin biyolojik merkezi, yani doğal humik
maddenin başlıca fraksiyonu humik asitlerdir. Humik
asitler bitkiler ile toprağa doğal ve organik bir yolla
yaşamsal besin maddeleri, vitamin ve izelementleri
sağlamanın en mükemmel yoludur. Humik asitler toprakta,
torf yataklarında, Linyit katmanlarında, taze su
kaynaklarında ve Leonardit madeninde bulunur.
LEONARDİT NEDİR ?
Leonardit, yüksek oranda
Humik Asitler ile karbon, makro ve mikro besin
elementleri içeren,kömür düzeyine ulaşmamış tamamen
doğal organik maddedir.Oluşumu milyonlarca yıl öncesi
bitki ve hayvan kalıntılarının sıcaklık, nem, basınç,
oksidasyon ve çok özel jeolojik şartlar gerektirdiğinden
tabiatta nadir olarak bulunur ve kalitesi bölgeden
bölgeye değişiklik gösterir. İçerdiği yüksek oranda
humik asitlerden dolayı önemli bir ekonomik değere
sahiptir. İlk defa ABD-Kuzey Dakota Eyaletinde Dr.
Leonard tarafından bulunmuş olmasından dolayı bu adı
almıştır.
Leonardit adı ABD ve Dünyanın pek çok ülkesinde
genellikle kabul edilmekle beraber bazı ülkelerde Humat,
Organik Humat, Humalit veya Humus olarak da
adlandırılmaktadır.
Leonardit’in bir maden olarak tanınması ve yaygın olarak
kullanılmaya başlanması oldukça yenidir. Buna rağmen,
şimdiden, bazı ülkelerin maden varlıkları listelerinde
ve üretim tablolarında ayrı bir maden türü olarak yer
almıştır.
LEONARDİT NERELERDE KULLANILIR ?
Leonardit'in yaygın olarak kullanıldığı başlıca alanlar
şunlardır:
a) Tarımda, organik toprak kondisyonlaşıcısı olarak
b) Humik asit konsantresi (humat) üretiminde ana
hammadde olarak
c) Derin sondajlarda, sondaj çamuru katkı maddesi olarak
(viskozite kontrolunda yayıcı-itici )
d) Toprağın ıslah edilmesinde. Sanayi artıklarının
kirlettiği toprağın ve bunların oluşturduğu
bataklıkların tümüyle temizlenmesinde. Buralardaki kötü
kokuların giderilmesinde.
e) Zengin organik kolloidal mineraller içermesi
nedeniyle, hayvan yemi katkı maddesi olarak
f) Hava ve su filtre sistemlerinde.
Bunların dışında, Leonardit’in denizlerdeki petrol
kirlenmeleri ile sulardaki radyoaktif kirlenmelerin
temizlenmesinde ve insanlar için hazırlanan vitamin
hapları ile ilaçlarda kullanılmasına yönelik çalışmalar
sürdürülmektedir.
LEONARDİT İÇERSİNDEKİ HUMİK ASİTLER NELERDİR?
Leonardit içerisindeki humik asitler şunlardır:
a) Humik Asit: pH’sı 2’den küçük olan asidik özellikteki
sularda çözünmez. Daha yüksek pH derecelerindeki suda
veya alkalik özellikteki çözeltilerde çözünebilir.
Moleküler ağırlığı fazla olup uzun zincir molekül
yapısındadır. Rengi koyu kahverengi ile siyah
arasındadır.
b) Fulvik Asit: Bütün pH derecelerindeki (asidik veya
bazik) suda veya çözeltilerde çözünebilir. Moleküler
ağırlığı düşük olup, kısa zincir molekül yapısındadır.
Rengi açık sarı ile sarı-Kahverengi arasındadır.
LEONARDİT İÇERİSİNDEKİ HUMİK ASİT ORANI NEDİR?
Bu konuda,
uluslararası düzeyde kabul edilmiş bir standart
bulunmamaktadır. Leonardit içerisindeki humik asit oranı
çeşitli kaynaklarda % 40’dan % 90’a kadar değişmektedir.
Bir kavram karışıklığını gidermek için “Leonardit
içerisindeki humik asit oranı” ile ne kastedildiğinin
açıklanması gerekir. Bütün yayınlarda, Leonardit
üreticisi veya pazarlayıcısı firmaların kataloglarında,
Leonardit’in en ayırt edici özelliği olarak humik asit
oranı verilir. Burada kastedilen, Leonardit’in
içerisindeki humik ve Fulvik asit oranlarının
toplamıdır.
DİĞER HUMİK ASİT KAYNAKLARI NELERDİR?
İçerisinde,
daha düşük oranlarda da olsa, humik asit bulunan başka
maddeler de vardır. Ancak en yüksek humik asit oranına
sahip olan ve en önemli humik asit kaynağı, tartışmasız
bir şekilde, Leonardit’dir. Bu gerçek, yapılan birçok
araştırma ile de kanıtlanmış durumdadır. Leonardit, 70
milyon yıl süren bir humifikasyon sürecinin ürünyken,
örnek olarak torfun oluşum süreci yalnızca birkaç bin
yıl içinde tamamlanmaktadır.
Leonardit ve diğer humik asit kaynakları arasındaki
fark, Leonardit’in molekül yapısı nedeniyle aşırı
derecede biyoaktif olma özelliğinde yatmaktadır. Bu
biyolojik aktivite diğer organik maddelere nazaran beş
kat daha güçlüdür ve bu nedenle bir kilo Leonardit diğer
humik asit kaynaklarının 5 kilosuna eşittir.
Leonardit bir gübre değil, toprak düzenleyicisidir ve
bitkiler için biyolojik çözücü ve biyolojik alıcı olarak
görev yapar. Diğer organik ürünlerle
karşılaştırıldığında Leonardit özellikle bitki
gelişimini güçlendirip hızlandırır ve toprağın
verimliğini arttırır. Leonardit’in bir başka avantajı
ise uzun süre etkili olmasıdır. Çünkü hayvan gübresi,
kompost yada torf gibi çabuk parçalanıp yok
olmamaktadır.
Leonardit tamamiyle ayrışmıştır ve bu nedenle bitkilerle
topraktaki azot gibi besinler için rekabet içine girmez.
Tam ayrışmamış kompost gibi maddeler için geçerli
olmayan bu durumda, topraktaki organik maddeler
mikroorganizmalar yoluyla hızla tüketilir ve humus
formasyonu oluşmadan tamamiyle mineralize olurlur.
LEONARDİT’İN TARIMDA KULLANIMI
Leonardit’in tarımda kullanımı esas olarak iki şekilde
olur: Katı (granül yada Pelet) veya Leonardit’in
ekstraksiyonu ile elde edilen humatları (sıvı veya toz)
Katı (Granül veya Pelet ) Kullanım:
Madenden çıkartılan Leonardit, kırılması, öğütülmesi,
elenmesi, içerisindeki yabancı maddelerin temizlenmesi
ve kurutulup suyunun alınması için bir dizi tesislerde,
çeşitli ve uzun süreli işlemlerden geçirilir.
Homojenizasyon işleminden de geçirildikten sonra
torbalanıp tarlaya iletilen Leonardit (Toprağın,
bitkinin ve Leonardit’in türü ve özelliklerine göre
değişen oranlarda ) toprakla karıştırılır.
Humat olarak (sıvı veya toz ) kullanım:
Leonardit, potasyum hidroksit ile Reaktör adı verilen
makinelerde kimyasal işleme sokularak ham sıvı humik
asit elde edilir. Homojenizasyon ve filitrasyon
işlemlerinden geçirilen sıvı humik asit şişelenip
satılır. Yada konsantre işlemine tabi tutularak
kurutulup toz haline getirilerek pekatlenip satışa
sunulur.
Sıvı yada toz humik asitler (Toz humatlar suda tamamen
eriyebilme özelliğine sahiptir ) sulama suyuna
karıştırılarak kullanılacağı gibi, yapraktan da
uygulanabilir.Katı Leonardit ( granül yada pelet ) veya
hamutları ( sıvı yada toz) tarımda tek başına
kullanılacağı gibi doğal veya kimyevi gübreler ile (NPK)
karıştırılarak da kullanılırlar.Leonardit ve
Leonardit’ten elde edilen humik asitler bütün Dünya
ülkelerince kabul edilmiş olan Organik (Ekolojik) tarıma
tam uygunluk sertifikasına da sahiptir. Gelişmiş
ülkelerin tarımda kimyasal gübre ve ilaç kullanımına
getirdikleri sınırlamalar ve yasakların yanı sıra
organik tarım ürünlerine olan talep artışları da
Leonardit kullanımının hızla yaygınlaşmasında önemli bir
etken olmaktadır.
Türkiye önemli bir tarım ülkesidir ve tarım için
ayrılmış çok geniş topraklara sahiptir.
Leonardit(Organik humat) toprak kondisyonlayıcının
yaraları şunlardır.
1.Toprağı gevşetir ve yumuşatır.
2.Toprağa bağlı besinleri serbestleştirir.
3.Toprağın su tutma kabiliyetini artırır.
4.Kabuklanmayı ve kezeklenmeyi düşürür.
5.Toprakda humus oluşumuna yardım eder.
6.Tohumun çimlenme hızını artırır.
7.Toprakda havalanmayı iyileştirir.
|